HỆ LUỴ CỦA HÔN NHÂN CẬN HUYẾT THỐNG

Do ảnh hưởng của tập tục lạc hậu, nhận thức còn hạn chế, trong những năm qua, một số vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Phú Yên nói chung, ở huyện Sông Hinh nói riêng đã xảy ra tình trạng hôn nhân cận huyết thống. Tình trạng này đã gây ra những hệ luỵ khôn lường, đẩy một số gia đình vào cảnh bi kịch.

Bi kịch trong gia đình

          Ở buôn HaiKlốc, xã Eabia, huyện Sông Hinh, bà con buôn làng ai cũng thương cảm cho hoàn cảnh gia đình của Ma T và Mí T. Ma T là con ông bác, Mí T là con ông chú. Hai vợ chồng đều là những chàng trai, cô gái xinh xắn, khoẻ mạnh. Ma T và Mí T đã cưới nhau 15 năm rồi nhưng thật đáng buồn thay, họ không sinh được đứa con nào khoẻ mạnh. Con gái đầu lòng là Hờ G sinh ra chỉ sống được hơn một tuổi thì mất. Sau đó, hai vợ chồng sinh tiếp được đứa con trai thứ hai nhưng thật bất hạnh, cháu chỉ sống được hơn một tháng rồi cũng qua đời. Hai vợ chồng buồn rầu chẳng muốn lên nương rẫy. Khoảng hơn bốn năm sau, Ma T và Mí T quyết định sinh thêm đứa con thứ ba. Lần này, một cháu trai ra đời. Hai vợ chồng vừa mừng vừa lo, họ dốc hết sức lực và tình thương cho con. Nhưng niềm hy vọng cuối cùng cũng vụt tắt khi cháu Y.T, con trai của họ đã gần 2 tuổi mà không biết ngồi. Hiện nay cháu đã hơn 9 tuổi mà vẫn như đứa trẻ mới sinh. Cháu bị bệnh bại liệt, không thể đi lại được. Thương con, Mí T phải quanh năm suốt tháng ở nhà chăm sóc con. Hoàn cảnh kinh tế gia đình càng thêm khó khăn, cả hai vợ chồng họ rất buồn, cứ nghĩ rằng bị Giàng bắt tội nhưng họ đâu biết rằng nỗi bất hạnh đó là do hôn nhân cận huyết thống gây ra.

          Anh Nay Y Leo- Cán bộ tư pháp xã EaBia, huyện Sông Hinh cho biết: Những năm trước đây, tình trạng hôn nhân cận huyết thống và nạn tảo hôn ở xã EaBia vẫn còn xảy ra. Theo quan niệm của bà con dân tộc thiểu số Ê Đê, họ suy nghĩ rằng: Con của người anh có thể lấy được con của người em chỉ cần hai người không cùng một họ. Phong tục tập quán của người Ê Đê theo chế độ mẫu hệ, lấy họ mẹ nên dù có họ hàng gần nhưng không cùng một họ vẫn có thể lấy nhau. Hơn nữa, anh em trong dòng họ lấy nhau để tạo sự ràng buộc trách nhiệm giữa hai người. Sau này cha mẹ hai bên già yếu thì hai vợ chồng đều có quan hệ máu mủ ruột thịt sẽ tận tình phụng dưỡng, chăm sóc nuôi dưỡng. Đặc biệt, họ quan niệm rằng anh em trong dòng họ lấy nhau thì tài sản của gia đình, dòng họ không bị rơi vào tay người ngoài. Chính những suy nghĩ, quan niệm lạc hậu như vậy, một số cặp vợ chồng có mối quan hệ huyết thống đã sinh ra những đứa con bị bệnh tật, thậm chí bị chết yểu ngay từ khi mới ra đời. Hôn nhân cận huyết thống rất nguy hiểm, gây ra biết bao hệ luỵ, ảnh hưởng đến nòi giống, hạnh phúc gia đình.

          Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động

          Trước tình hình trên, nhằm ngăn chặn hôn nhân cận huyết thống, thời gian qua, cấp uỷ, chính quyền địa phương và các ban ngành, đoàn thể ở huyện Sông Hinh đã tăng cường công tác tuyên truyền, vận động. Thông qua các buổi họp buôn, cán bộ dân số- kế hoạch hoá gia đình và cán bộ tư pháp xã đã đến từng thôn, buôn để tuyên truyền, phân tích những hậu quả, tác hại của hôn nhân cận huyết thống để mọi người hiểu, sáng suốt lựa chọn người bạn đời mang lại hạnh phúc cho mình. Nay Y Leo- Cán bộ tư pháp xã Ea Bia cho biết: “Là người dân tộc thiểu số Ê Đê, tôi cũng rất am hiểu phong tục tập quán của bà con buôn làng. Nhờ được tham gia các lớp tập huấn, qua xem ti vi, sách báo, tôi ngày càng hiểu được hậu quả của hôn nhân cận huyết thống. Vì vậy, tôi đã mang những kiến thức được học, hiểu biết của mình để tuyên truyền cho bà con, giúp cho bà con nhận thức được vấn đề này”.

Công tác tuyên truyền, giáo dục giúp cho bà con buôn làng, nhất là nam nữ thanh niên đang ở độ tuổi kết hôn nhận thức được tác hại của hôn nhân cận huyết thống cần phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, có sự tham gia tích cực của các ban ngành, đoàn thể và đặc biệt là phát huy vai trò của các già làng, trưởng buôn, người có uy tín trong thôn. Già làng Ma Vi, 85 tuổi, ở buôn Krông, xã Eabia, huyện Sông Hinh bày tỏ: “Tôi thường xuyên khuyên nhủ, răn dạy con cháu trong buôn phải chăm chỉ học hành, lao động để cho cái đầu sáng, cái tay làm ra nhiều lúa, nhiều bắp. Khi lấy vợ, lấy chồng phải đủ tuổi kết hôn do Nhà nước quy định; anh em trong dòng họ không được lấy nhau. Nếu lấy như vậy là không tốt, con cái sinh ra sẽ không được khoẻ mạnh”. Đặc biệt, trong công tác tuyên truyền, ngăn chặn hôn nhân cận huyết thống, Hội phụ nữ huyện Sông Hinh đã triển khai, thực hiện nhiều biện pháp hết sức hữu hiệu. Nay H Nhơn- Chủ tịch Hội phụ nữ huyện Sông Hinh chia sẻ: “Với vai trò là những người vợ, người mẹ trong gia đình, trong những năm qua, các Hội phụ nữ cơ sở ở các xã đã rất tích cực tuyên truyền, giúp cho chị em thấy được tác hại của hôn nhân cận huyết thống và nạn tảo hôn. Ở các xã như EaTrol, EaLy, EaBar , huyện Sông Hinh vv… Hội phụ nữ cơ sở đã thành lập các Câu lạc bộ để tổ chức tuyên truyền cho chị em có con trong độ tuổi xây dựng gia đình để giúp các chị nâng cao nhận thức, phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống”.

Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, của cấp uỷ, chính quyền địa phương và sự vào cuộc quyết liệt của các ban ngành, đoàn thể, tình trạng hôn nhân cận huyết thống và tảo hôn trên địa bàn huyện miền núi tỉnh Phú Yên nói chung, ở huyện Sông Hinh nói riêng thời gian gần đây đã giảm đáng kể. Trong thời gian tới, chính quyền địa phương và các ban ngành, đoàn thể tiếp tục tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hôn nhân và gia đình, vận động người dân phát huy truyền thống, tập quán tốt đẹp và xoá bỏ tập quán lạc hậu về hôn nhân gia đình. Đồng thời tuyên truyền cho bà con hiểu khoản 2 Điều 5 Luật hôn nhân và gia đình quy định: “Cấm kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời”. Thông qua đó giúp cho bà con hiểu và chấp hành tốt.

Giờ đây những người như Ma T và Mí T đã hiểu được nguyên nhân sự bất hạnh của gia đình mình. Họ thấu hiểu được rằng các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước luôn quan tâm chăm lo đến cuộc sống của đồng bào. Bà con buôn làng mình phải luôn luôn nghe và làm theo, có như vậy thì gia đình, thôn buôn mới được hạnh phúc, ấm no.  

Ảnh: Cán bộ Công an huyện và cán bộ Tư pháp xã Eabia cùng Bí thư chi bộ thôn đến tuyên truyền phòng chống hôn nhân cận huyết thống và tảo hôn cho bà con trong buôn- P.H 

Phương Hồng